Pura Samachar
  • पहाडको जनजीवन बुझाउने मेरो पैदल यात्रा

    प्रकाशित: २ हप्ता पहिले

    पहाडको जनजीवन बुझाउने मेरो पैदल यात्रा

    –डा.डीआर उपाध्याय

     

    काठमाडौं– चैत्र २६, केहि दिनअघिको कुरा हो ।

    म एउटा बिकट जिल्लाको पहाडी भेगमा घुम्न निस्किएको थिएँ ।

    बाटाहरु उकाली र ओराली मात्र थिए ।

    म जुन ठाउँमा जानु थियो, त्यो ठाउँमा यातायातको सुविधा थिएन ।

    यातायातको सुविधा नभएपछि पैदल हिंड्नै पर्ने बाध्यता आयो ।

    दृष्टिकोण

    उकालो र ओरालो गर्ने मेरो रहर पनि थियो ।

    तर त्यो रहर धेरै कठिन भयो ।

    तपतप पसिना चुहाउँदै उकालो निस्कनु पर्ने रहेछ, घरि घरि ओरालो पनि झर्नु पर्ने रहेछ ।

    जे होस् पहाडी भेगको यात्रा कठिन हुँदो रहेछ ।

    मलाई जान्नु र बुझनु थियो की पहाडको जनजीवन कस्तो हुन्छ ?

    मलाई त्यो कठिन यात्राले धेरै सिकाएको छ ।

    त्यसैबेला म एउटा चौतारीमा बसेर सितल र मिठो हावा खाइरहेको थिएँ ।

    बसिरहेको ठाउँमै चारैतिरबाट चिसो हावा आउँदो रहेछ ।

    मलाई आनन्द आयो ।

    त्यही बेला चौतारीदेखि तल एउटा गोरेटो बाटामा भारी बोक्दै एक जना अधवैंसे युवा उकालो चढिरहेका थिए ।

    ती युवाले पनि तपतप पसिना बगाउँदै थिए ।

    उनले लगभग ५० किलोको धानको बोरो बोकिरहेका थिए ।

    म बसिरहेकै चौतारीमा आएर थ्याच्च भारी बिसाए ।

    मैले उनलाई पुर्लुक्क हेरें ।

    उनको शरिर सबै पसिनाले भिजेको थियो ।

    म अचम्म परें ।

    आखिर परिश्रमको फल भनेको यस्तै रहेछ की क्या हो ?

    मान्छेको जीन्दगी भनेको नै उकाली र ओराली रहेछ ।

    कहिले दुस्ख र कहिले सुख ।

    जीन्दगी यो हो ।

    शहरमा बस्नेलाई के थाहा ? पहाडको दु:ख र सुख ।

    यो हरेक मान्छेमा पर्ने कुरा हो ।

    मैले ती भारी बोक्ने भरियाबाट केही कुरा सिक्ने मौका पाएको छु ।

    यो यात्राबाट गीत लेख्ने सोच बनाएको छु ।

    ढिलो चाँडो गीत आउन सक्छ ।

    यो एउटा अनुभव हो ।

    जीन्दगी भनेको अनुभव र भोगाईको यात्रा हो ।

    जीन्दगीमा थाक्नु हुँदैन ।

    जो जिन्दगीबाट थाक्छ, त्यसको जिन्दगीको भविष्य त्यहीँबाट सकिन्छ ।

    अरु भन्दा पहाडी जनजीवन अलि कठिन हुन्छ ।

    सबै पहाडमा होइन, केहि पहाडमा अझै कठिन छ ।

    यातायातको सुविधा नभएका ठाउँको कुरा गरिरहेको छु ।

    अरु ठाउँको होइन ।

    आखिर पहाडमा सबैको जिन्दगी यस्तै गरी चलिरहेको छ ।

    सबै ठाउँमा गाडीको सुविधा पुगेको छैन ।

    गाडीको सुविधा नपुगेको ठाउँमा हिंड्नै पर्ने हुन्छ ।

    आफनो गन्तव्य पुग्न पनि पैदल यात्रा गर्नु पर्ने मेरो बाध्यता थियो ।

    म चार घण्टा लामो पैदल यात्रा गरेर गन्तव्य पुगेको छु ।

    म अलि हिंड्न र सकेसम्म सबै ठाउँ घुम्न रुचि भएको मान्छे हुँ ।

    मलाई एक ठाउँ बसिरहन दिग्दार लाग्छ ।

    मलाई एकान्तमा बसेर संगीत सुनिरहन मन पर्छ ।

    आफैं गीत लेख्छु, मलाई गीत लेख्न शान्त ठाउँ मन पर्छ ।

    त्यसको साथै साहित्य, संगीत र लेख रचना मेरो रुचिको विषय हो ।

    म गरीव, निमुखा जनताको पक्षमा लेख्न बढि रुचाउँछु ।

    मलाई कसैको चाकडी र चाप्लुसी गरेर लेख्ने मन लाग्दैन ।

    म आफैं मनमनै भन्छु–‘म एउटा बिद्रोही लेखक हुँ । मलाई गरीवको आँशु देख्न मन लाग्दैन । बरु सकेको सहयोग गर्न मन लाग्छ । खै के हो मेरो जीन्दगी ?’

    छिनछिनमा हाँसो आउँछ, छिनछिनमा आँशु ।

    यो मेरो जीन्दगीमा मात्र होइन, सबैको जीन्दगीमा आउने कुरा हो ।

    मानव जाती भनेको अरु जातीभन्दा चेतनशील र सचेत जाती हो ।

    मान्छे भएर जन्मनुमा हामी गर्व गर्नु पर्छ ।

    यो छोटो जीन्दगीमा धेरै प्रगति गर्नुछ ।

    तर सोचे जति प्रगति कसैले पनि गर्न सक्दो रहेन्छ ।

    हामी खाली आएको हो खाली जाने हो ।

    लोभ लालच गरेर केही हुँदैन ।

    कसैले पनि लोभ लालच गर्ने बानी छोडौं ।

    यो जीन्दगी यस्तै हो ।

    दीनदुस्खीको सेवा गर्ने काममा सबै जुटौं ।

    अहंकार कसैले नगरौं ।

    धनी र गरीवबीचको खाडल पुर्नु पर्छ भन्ने मेरो धेरै पहिलेदेखिको सोच हो ।

    तर अझै पनि गरीव र धनीबीचका खाडल पुरिसकेको छैन ।

    यो नै मेरो चिन्ताको विषय हो ।

    अब गरीव र धनीबीचको खाडल पुरिनु पर्छ, अनि मात्र देशमा दिगो शान्ति स्थापना हुनेछ ।

    प्रतिक्रिया